header

Patrijsakkers: nieuwe parels in het ANLb

Natuurrijk Limburg zet zich in voor herstel van biodiversiteit op het boerenland. Onder andere met behulp van de regeling Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb). We maken afspraken met boeren en particulieren voor het uitvoeren van specifieke beheeractiviteiten. De precieze uitvoering van de activiteiten wordt toegespitst op specifieke soorten op specifieke locaties. Zo richten we ons met akkerbeheer op de hamster en akkervogels zoals Veldleeuwerik, maar ook op soorten akkerflora en wilde bijen. Per 1 januari 2018 hebben we in Limburg ook een start gemaakt met akkerbeheer toegespitst op de bescherming van de patrijs. In onderstaand artikel gaan we in op wat dit precies inhoudt, en waarom we dit beheer nu al een parel durven noemen.

Foto: R. Schreurs

Waarom zetten we in op de patrijs?
De patrijs is een typische boerenlandvogel die we helaas minder dan vroeger tegenkomen. Limburg is van oudsher een belangrijke provincie voor de soort. Hij is gelukkig dan ook nooit verdwenen uit de provincie, anders dan in veel andere landsdelen. Dit biedt de kans om met gerichte beheermaatregelen de soort in Limburg weer erbovenop te helpen.



Provinciale prioriteit schept mogelijkheden

Provincie Limburg heeft de soort onlangs tot prioritair te beschermen soort benoemd. Gelukkig heeft het Rijk vorig jaar landelijk geld voor het agrarisch natuurbeheer beschikbaar gemaakt voor de bescherming van weide- en akkervogels, waarvan ook een deel voor Limburg. Natuurrijk Limburg heeft samen met de Provincie afgesproken dit geld in te zetten voor de patrijs, en dan met name voor beheer op de locaties waar de soort nog aanwezig is.

Het animo om iets te doen voor de patrijs is groot, en aanwezig bij meerdere partijen. Reden voor de Provincie om een tweetal bijeenkomsten te organiseren voor geïnteresseerde mensen en organisaties, waaronder Natuurrijk Limburg, IKL, vogelwerkgroepen, jagersvereniging, wildbeheereenheden en gemeenten. De eerste bijeenkomst vond binnen plaats met een aantal presentaties, de tweede was een veldexcursie naar het PARTRIDGE project in de Oude Doorn in Noord-Brabant.

Inspiratie opdoen: PARTRIDGE project
Tijdens de excursie naar één van de gebieden waar het Interreg-project PARTRIDGE loopt, hebben we kunnen leren van de ervaring die reeds op Europees niveau is, en de ervaring die hier thans wordt opgedaan.

Eén van de maatregelen die is ontwikkeld binnen PARTRIDGE is de aanleg van een 'Bloemenblok'. Dit nieuwe concept hebben we uitgebreid kunnen aanschouwen. De naam die de maatregel heeft gekregen komt voort uit de nogal uitbundige bloei van vooral zonnebloem, honingklaver, bladrammenas en luzerne in het eerste jaar. Het mengsel wat gebruikt wordt bevat ook tweejarige soorten die pas in het tweede jaar bloeien en zaad vormen, zoals cichorei, veldkool, kaardebol en venkel. Een bloemenblok is bij voorkeur minimaal 0,5 hectare groot en minimaal 20 meter breed. Bij deze afmetingen vindt een koppel patrijzen er jaarrond dekking, voedsel en broedbiotoop. Het bloemenblok is ook van grote waarde voor insecten, overwinterende akkervogels en zoogdieren zoals muizen, haas en ree. Jaarlijks wordt de helft van het bloemenblok voor het broedseizoen opnieuw ingezaaid zonder gebruik te maken van bestrijdingsmiddelen of kerende grondbewerkingen. Zo staat er altijd voldoende dekking.

Huidige stand van zaken in Limburg
De ervaring van het beheerconcept zoals opgedaan in PARTRIDGE hebben we door vertaald naar een beheerpakket in het kader van ANLb: de patrijsakker. Daarmee konden we beheerovereenkomsten met boeren maken. De eersten daarvan zijn per 1 januari 2018 ingegaan. Overeenkomsten zijn afgesloten op locaties waar de patrijs nog voorkomt, waar het landschap nog kansen biedt en waar een enthousiaste beheerder aan de slag wil voor de soort.

Op dit moment hebben we ruim 50 hectare specifiek voor de patrijs in beheer, veelal ook aansluitend op bestaand agrarisch natuurbeheer dat ook aansluit bij het leefgebied van de patrijs, zoals wintervoedselakkers, kruidenrijk grasland en weidevogelbeheer. Het plan is dat we, middels het ANLb, per 1 januari 2019 nog meer beheer kunnen uitvoeren voor de patrijs (en alle andere soorten die van dit beheer profiteren).

Eerste resultaten bieden perspectief
Het grote animo heeft zich ontwikkeld tot grote betrokkenheid: vanaf de start krijgen we foto’s van beheerders van koppels patrijzen en inmiddels ook de eerste meldingen van kuikens in de beheerpercelen.

In het voorjaar hebben we met een aantal veldmedewerkers ook proef gedraaid om de aantallen patrijzen gestandaardiseerd te tellen volgens het PARTRIDGE telprotocol. Deze telling is in een specifiek gebied in het Roerdal gedaan naar roepende mannetjes patrijs. Dit jaar hebben we 11 roepende mannetjes patrijs in een gebied van 350 hectare gevonden. Deze telling zullen we de komende jaren herhalen om te zien hoe de stand zich ontwikkelt. 

Ook in de andere gebieden willen we de stand volgen in samenwerking met andere partijen. Daarbij is het ook de uitdaging om de kuikenoverleving in beeld te krijgen. De Vogelwerkgroep Nederweert telt al lange tijd, behalve veel andere soorten, ook de patrijs in het agrarische gebied bij de Groote Peel (ca. 2500 hectare). In 2017 telden zij hier 29 paar en dit jaar 36 paar. Zij kijken ook naar het broedsucces.

Tot slot hebben we van de mensen die de broedmonitoring voor de Provincie uitvoeren nu al enthousiaste verhalen gehoord over de aantallen akkervogels die ze zijn tegengekomen in de gebieden met nieuw agrarisch natuurbeheer. Dit biedt goede hoop en het lijkt erop dat de patrijs een dankbare soort is om maatregelen voor te nemen!

Voor meer informatie/illustratie zie ons fotoalbum Patrijsakkers.


Weidevogelupdate

(06 June 2018)

Weidevogelcoördinator van Vogelwerkgroep Nederweert Willem Maris stuurt in het weidevogelseizoen regelmatig een update rond. Deze delen we graag langs... Lees verder

Privacy

(25 May 2018)

Wij hebben enkele wijzigingen doorgevoerd in ons privacybeleid, dat op 25 mei in werking treedt. Deze wijzigingen weerspiegelen de striktere... Lees verder


Er zijn nog geen reacties geplaats. Reageer op dit bericht


Weidevogelupdate

(06 June 2018)

Weidevogelcoördinator van Vogelwerkgroep Nederweert Willem Maris stuurt in het weidevogelseizoen regelmatig een update rond. Deze delen we graag langs... Lees verder

Privacy

(25 May 2018)

Wij hebben enkele wijzigingen doorgevoerd in ons privacybeleid, dat op 25 mei in werking treedt. Deze wijzigingen weerspiegelen de striktere... Lees verder

Like us on Facebook
Volg ons op Twitter