De Harpij steunt Natuurrijk Limburg
Stichting De Harpij heeft eind 2023 Natuurrijk Limburg blij verrast door een donatie van €3450,63 beschikbaar te stellen voor agrarisch natuurbeheer. Natuurrijk Limburg gaat deze gulle gift inzetten voor het versterken en verbreden van leefgebieden van onder andere de vroedmeesterpad en de geelbuikvuurpad.
Natuurrijk Limburg
Natuurrijk Limburg is een coöperatie van particulieren en boeren die natuurinclusief aan de slag gaan op landbouwpercelen. Onze doelen zijn het verbeteren van de biodiversiteit, de waterkwaliteit en het klimaat. Als instrument wordt de regeling Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) ingezet. De financiering komt van Europa en de provincie Limburg. Ondertussen heeft Natuurrijk Limburg met ruim 1300 grondgebruikers afspraken gemaakt over agrarisch natuurbeheer.
Door intensieve begeleiding van de boeren en buitenlui zijn vanaf 2016 goede resultaten behaald. Ruim 2000 ha akkers en akkerranden zijn met speciale zadenmengsels en uitgekiend beheer ontwikkeld tot kruiden- en bloemrijke prachtakkers. In het bijzonder zijn wij daarbij gericht op het verbeteren en vergroten van de leefgebieden van de korenwolf, de patrijs en de vele akkervogels die Limburg rijk is.
Voor meer dan 1200 ha graslanden zijn afspraken gemaakt over anders maaien, stukjes overslaan en het bevorderen van de kruidenrijkdom. Deze afspraken zijn speciaal gericht op de weidevogels zoals de kievit, maar zijn ook belangrijk voor soorten als de patrijs, diverse insecten en amfibie- en reptielensoorten.
De akkers en weilanden versterken en verbinden we via groene netwerken bestaande uit ongeveer 300 poelen, 550 ha hoogstamfruitboomgaarden, 500 km heggen, 8700 (knot)bomen, 50 ha bosjes en 15 ha ruige struweelranden. In deze landschapselementen wemelt het van zoogdieren, vogels, kikkers, padden, hagedissen, vlinders, bijen, sprinkhanen en spinnen. Samen met de weelderige gras- en akkerlanden zijn zij het leefgebied voor vele plant- en diersoorten en vormen zij groene verbindingswegen tussen de natuurgebieden.
Werkwijze
De werkwijze van Natuurrijk Limburg is vooral gericht op beheer; we willen door goed beheer de bestaande landschapselementen een kwaliteitsslag geven voor de biodiversiteit. We laten zien dat extensiever beheer van weilanden en akkers veel voor de natuur en het milieu oplevert.
Naast het juiste beheer is het ook van belang om bestaande landschapselementen en verloren gegane structuren te herstellen. Denk aan het uitbreiden of nieuw aanplanten van hoogstamfruitboomgaarden, de aanleg van poelen of het versterken van structuren door nieuwe heggen te ontwikkelen en graften te beplanten. Graften zijn de typische hoogteverschillen in het Limburgse heuvelland die de kenmerkende terrassen op de hellingen vormen.
De gelden die we ontvangen via de Europese Unie en de provincie Limburg zijn bedoeld voor beheer. Voor het opnieuw inrichten van gebieden, het planten van struiken en bomen en het graven van poelen, zijn we aangewezen op programma’s en gulle giften.
Inzet Harpijdonatie
Halverwege 2024 kregen wij de kans om een grootschalige aanvraag te doen bij Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Deze stichting is onder andere de aanjager van de doelstelling om 10 procent van de oppervlakte van Nederland in te vullen met een groene en blauwe dooradering.
Samen met onze deelnemers hebben we een aanvraag ingediend en goedgekeurd gekregen. In 2025 gaan we 450 hoogstamfruitbomen planten voor de wilde bijen en de steenuil, ruim 50 poelen aanleggen voor de vroedmeesterpad, de geelbuikvuurpad en de kamsalamander, 1,5 km heggen realiseren om het mozaïekvormig landschap te versterken en 0,15 ha graften en singels beplanten.
Dankzij de gift van de Stichting De Harpij zijn we in staat maatwerk te leveren. Gekozen is om de gift van De Harpij in te zetten in het graftencomplex ten noorden van Wahlwiller in Zuid-Limburg. In dit gebied komen unieke soorten voor en door de handen ineen te slaan komen daar verschillende initiatiefnemers bij elkaar.
Het graftencomplex, aanleg en herstel
Het graftencomplex is al eeuwenoud en altijd extensief beheerd. Hierdoor zijn daar nog vele diersoorten aanwezig. Behalve zeer bedreigde soorten zijn er ook waarnemingen van onder andere de boomvalk, de bos-, kerk- en steenuil, de bunzing, de wezel en de zomertortel. Bijzonder om te noemen is dat de diverse struiken en bomen ook een eeuwenoude herkomst kennen. Dit soort plantengemeenschappen zijn zeer zeldzaam in Nederland.
In het gebied zijn of worden poelen aangelegd en hoogstamfruitbomen en heggen hersteld en geplant. Aanvullend heeft Natuurrijk Limburg overeenkomsten afgesloten voor het ontwikkelen van kruidenrijke graslanden en het inzaaien van kruidenrijke akkers.
Bovendien is er nog gepland om in de zomer of het najaar van 2025 een stapelmuur te maken en voor het iconische groot vliegend hert op verschillende plaatsen een broedstoof aan te leggen.
Van de aanleg van poelen en stapelmuren profiteren vooral de vroedmeesterpad en de geelbuikvuurpad, maar ook de levendbarende hagedis en hazelworm.
Uitdagingen liggen er nog om de verbraming tegen te gaan. De aanwezigheid van bramen op zich is prima, zeker voor de grauwe klauwier die in de brameneilanden zijn nesten bouwt, maar helaas zijn nu hele graften en struweelhagen ten prooi gevallen aan de woekerende bramenplanten en lopen ook de (potentiële) kalkgraslanden gevaar.
Na het verwijderen van de bramen worden de gaten in de graften en hagen opnieuw beplant met autochtone struiken.
Dank!
Voor het verwijderen van de bramen, de aanleg van de stapelmuur, de broedstoof, het ontwikkelen van het kalkrijke grasland en voor de aanplant van de nieuwe fruitbomen, heggen en graft waren aanvankelijk helaas niet genoeg financiële middelen beschikbaar. De gulle donatie van Stichting De Harpij zetten we daarom hier graag voor in, om zo het unieke gebied in Wahlwiller te vervolmaken.
Wij danken Stichting De Harpij dan ook voor de gift!