‘Mede door de ANLb-focus is de druk van het boeren ervan af, dat maakt het werk waardevoller en overzichtelijker’
Sinds 2023 is de familie Peters uit Echt lid van Natuurrijk Limburg (ANLb). Met in totaal ruim 55 hectare grond beslaan de ANLb-pakketten hiervan ruim 30 hectare. Onder meer kruidenrijke akkerranden en bloemblokken* zorgen voor opvallend meer diversiteit in alle natuurlagen rondom de zorgboerderij. Van een overvloed aan salamanders en hagedissen tot patrijzen en zelfs de relatief zeldzame visarend.
*In totaal heeft Zwaantjeshof kruidenrijke graslanden, bloemblokken, botanisch grasland, wintervoedselakkers, kruidenrijke graanakkers, struweelranden, hakhoutbeheer, hoogstamboomgaarden, het beheer van bomen op landbouwgrond en knip- en scheerheggen. Ook staan er uilen- en bijenkasten op het terrein.
Wat begon met het plaatsen van een enkele heg, is inmiddels uitgegroeid tot 31 hectare aan natuurinclusief beheer. “En binnenkort komt hier alweer uitbreiding bij”, vertelt Wilfred Peters, die tijdens het interview de honneurs waarneemt, terwijl zijn vrouw Loes met de kinderen geniet van een welverdiende wintersportvakantie.
Van hengstenfokkerij en tot zorgboerderij
Wanneer Wilfred door de zorgboerderij loopt, die zes dagen per week een veilige en gestructureerde plek biedt voor mensen met een zorgvraag, lijkt hij helemaal in zijn element. “Ik ben geen boer in hart en nieren”, bekent hij. “Mijn opa begon omstreeks 1910 met een hengstenfokkerij, die uitgroeide uit tot een van dé topfokkers in Nederland. Ook fokte hij trekpaarden, de toenmalige ‘tractoren’. Toen de tractor zijn intrede deed, was er minder vraag naar trekpaarden, dus zette zijn zoon, mijn vader, het bedrijf verder met melkkoeien, stieren en zoogkoeien en een gedeelte landbouw. Toen hij in 1995 ziek werd, werd ik al op jonge leeftijd een beetje gedwongen om in het bedrijf te stappen. Niet letterlijk natuurlijk, want dat is wat je doet voor je familie en het behoud van de boerderij, maar het hele concept ‘boeren’ is nooit mijn ambitie geweest.”
Toch runt hij het agrarisch bedrijf jarenlang, met daarnaast een fulltime baan als rentmeester. “Pittige tijden”, blikt Wilfred terug. “In 2001 stopten we met de stieren en zoogkoeien en richtten we ons volledig op akkerbouw, onder meer suikerbieten, peulvruchten en granen. Dat gaf al wat ruimte om het boerenwerk weer leuker te maken en bovendien de basis te leggen voor de zorgactiviteiten die we later zijn gestart. Nu we het anders hebben ingevuld, wordt het weer écht leuk.”
Zorg voor mensen en het bedrijf
Die andere invulling komt grotendeels door de focus op de zorgboerderij, waar Loes met haar zorgachtergrond de dagelijkse praktijk invult. “Samen met een aantal vaste medewerkers en vrijwilligers”, benadrukt Wilfred. Van maandag tot en met vrijdag biedt de Zwaantjeshof dagbesteding voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. “Door middel van ervaringsleer helpen we ze hun mogelijkheden te ontdekken en te ontplooien.” Op woensdagmiddag en op zaterdag biedt de zorgboerderij dagactiviteiten voor kinderen. “Ze kunnen hier knutselen, sporten, spelen, de dieren verzorgen, ponyrijden en skelteren. Het combineren van de zorg voor mensen en de zorg voor het bedrijf is voor mijn vrouw Loes echt een droom die werkelijkheid is geworden.”
ANLb denkt met je mee
Ook de ANLb-pakketten maken het beheren van het land eenvoudiger. Het implementeren hiervan is volgens Wilfred geen grote investering. “Als agrariër kom ik met mijn ‘boerenverstand’ al een heel eind. Ik weet hoe de natuur werkt en wanneer wat belangrijk is, maar het is toch fijn dat de veldmedewerkers van Natuurrijk Limburg met je meedenken. Zo komt bijvoorbeeld de suggestie voor uitbreiding die binnenkort volgt – het verbreden van de kruidenrijke akkerranden met enkele meters – van onze contactpersoon Mickeal Kurvers. Ogenschijnlijk een paar meter extra kan al een heel groot verschil maken voor de natuur. Dankzij de ANLb-pakketten en begeleiding kunnen we op een praktische manier bijdragen aan biodiversiteit en natuurinclusief boeren. Zo blijft het werk behapbaar én effectief.”
“Akkers en weiden vol leven”
Je moet dit niet doen om er rijk van te worden, benadrukt Wilfred nuchter. “Het is prettig dat je financiële compensatie krijgt voor de inspanningen om de biodiversiteit te vergroten, maar de échte winst zit hem in de natuur. Al na amper een jaar zag ik meer patrijzen en het bárst hier van de salamanders en hagedissen. Na vijfentwintig jaar lopen er weer fazanten rond, ik spot witte reigers en heb zelfs de visarend gezien en een winterkoninkje gehoord. Dat is echt fantastisch.”
Toys for boys
Nu de druk van het boeren af is, voelt Wilfred zich weer helemaal in zijn element op de boerderij, vertelt hij. Dit wordt meer dan duidelijk wanneer hij de deur van de grote schuur opentrekt en zijn verzameling toys for boys zichtbaar wordt: van de oude tractor van zijn vader tot het allernieuwste paradepaardje onder de landbouwmachines. “Dit herinnert me eraan hoe ‘rijk’ ik figuurlijk ben”, vertelt hij, “en weerspiegelt de groei die we als familie en bedrijf hebben doorgemaakt. Vroeger luisterde ik naar de radio in mijn cabine, tegenwoordig is het meer een soort futuristische cockpit met televisie en allerhande technische snufjes. Voor mij als liefhebber van machines en techniek geweldig, maar het mooiste blijft toch dat je in zo’n tractor één wordt met de natuur. Het van dichtbij meemaken van het wisselen van de seizoenen, de pracht aan dieren en insecten die je voorbij ziet komen… dat is pas echt rijkdom.”
Passie voor het boerenleven en boerenland
Voor Wilfred en Loes Peters is hun bedrijf nu precies wat ze voor ogen hadden: een plek waar passie voor het boerenleven, liefde voor de natuur en zorg voor mensen samenkomen. Of hun kinderen de zorgboerderij uiteindelijk overnemen, weten ze nog niet. “Vooral mijn dochter en erg begaan met de natuur en samen kunnen ze echt meer dan goed overweg, dus het zou zómaar kunnen. Maar ze zijn nog jong en mogen van ons hun eigen keuzes maken. Voor nu genieten wij er gewoon van om dit mooie bedrijf te laten groeien en ontwikkelen, en te zien hoe mensen en natuur hier samen tot bloei komen.”
Meer informatie over zorgboerderij Zwaantjeshof: https://www.zwaantjeshof.nl/de-boerderij/
Meer informatie over de ANLb-pakketten: https://www.natuurrijklimburg.nl/wat-is-het-anlb/